Willem Melching

Willem weet van wanten


Kwiek ter been

Een lijn is meer dan een verzameling punten. Lijnen geven structuur aan een beeld. Lijnen leiden de blik en verdelen de foto in verschillende segmenten. Lijnen kunnen op allerlei manieren je beeld binnenkomen: als stoepranden, tegels en schaduwen. Maar ook als structuren in een rotspartij of windstrepen op een strand. Een goede fotograaf houdt altijd zijn ogen open voor een paar mooie lijnen. Ze zijn namelijk gratis en geven je foto altijd een boost.

Het samenspel van die lijnen bepaalt of we de foto “mooi” of “goed” vinden. Anders dan bij een geschreven tekst kunnen we juist bij een beeld in één oogopslag zien “of het wat is”. Vermoedelijk is deze gave het resultaat van onze evolutie. Mensen hebben nog maar pas leren lezen, maar kijken doen we al heel lang. Sterker nog: kijken was het voornaamste overlevingsmiddel van de vroege mens. Al die gevaarlijke dieren konden immers veel harder lopen. Diagonalen zijn de sterkste lijnen. Ze voeren het oog naar een verdwijnpunt en geven zo structuur aan het beeld. Het is niet toevallig dat veel iconische foto’s een sterke diagonale lijn vertonen. Denk bij voorbeeld aan de beroemde foto van de Tank Man in Peking in juni 1989. Het beeld is diagonaal opgebouwd en de strepen op de weg zorgen voor een extra accent. Ook andere iconen hebben een diagonaal: het hijsen van de vlag op Iwo Jima of het rennende Napalm-meisje uit de Vietnamoorlog. Als fotograaf kun je je voordeel doen met die lijnen. Componeer je foto eerst zonder camera en kijk dan pas door de zoeker en zorg dat alles op zijn plek valt. Als alles in orde is dan hoor je bij het afdrukken een klik, maar je voelt die ook in je hoofd. Alleen lijnen zijn natuurlijk niet voldoende, dan zou het abstracte kunst worden en daar is in de regel niet veel aan. Er moet ook iets geks gebeuren, pas dan is er echt iets te zien. Bij een strandwandeling kwam ik deze situatie tegen. De man had even zijn kruk weggezet en keek uit over de zee. Wie goed kijkt ziet dat de zee op de foto een beetje scheef staat. Helaas kon ik geen tweede opname maken. De man met de kruk kreeg me in de gaten en hij bleek nog behoorlijk kwiek ter been te zijn. Ik kon me nog net op tijd uit de voeten maken.We kunnen hieruit leren dat straatfotografie een lastig genre is. Je hebt niet alles onder controle, maar tegelijkertijd luistert het heel nauw. Een goede straatfoto is een precisie-uurwerk. Kijk maar eens goed naar de meester van het genre: Garry Winogrand. Alles werkt mee om het beeld volmaakt in balans te brengen.

Maar het had altijd nog erger gekund. Er had namelijk ook een mooie vrouw uit de zijstraat kunnen komen. In dat geval hadden de matrozen hun telefoon natuurlijk direct in de steek gelaten. En wat er dan allemaal had kunnen gebeuren staat te lezen in het mooie gedicht “Leve onze marine”. Ook al van de grote volksschrijver.

Willem Melching